Գրականագիտություն, Երիտ․ գրակ․ մրցույթ, Մարիամ Հերգնյան

Սոցիալ-հոգեբանական և ժամանակագրական վերլուծության փոխկապակցվածությունը Մհեր Իսրայելյանի «Չեխական Սպասք» պատմվածքում

Հանգուցային բառեր՝ տարիքային հոգեբանական ճգնաժամ, ներքին կոնֆլիկտ, պաշտամունքային վերաբերմունք, երրորդ սերունդ, նույնականացման պաշտպանական մեխանիզմ։

Նպատակը՝ պատմվածքի մեջ գտնել սոցիալ-հոգեբանական և ժամանակագրական վերլուծության փոխկապակցվածությունը՝ ըստ նշված խնդիրների։

Խնդիրները՝

  • Պատմվածքի բառապաշարային և կառուցվածքային առանձնահատկությունները որպես սոցիալ-հոգեբանական և ժամանակարգական վերլուծության մի մաս
  • Հեղինակի անձնականի վերլուծություն՝ ես- հերոս սխեման՝ ներքին կռիվը/կոնֆլիկտ/ և հոգեբանական ճգնաժամային տարիքները՝ յոթ և քառասուն տարեկան
  • Տատիկի և պապիկի կերպարների վերլուծությունը որպես ինքնատիպ սիմվոլներ և խտացված կերպարներ

Պատմվածքի սյուժեն՝

Պատմվածքն ընտանեկան միջավայրի նկարագրություն է, որտեղ հերոսները հանդիսանում են թոռը՝ եսը, պապը և տատը: Ամբողջ պատմվածքը ճանապարհորդություն է ժամանակի միջով: Հեղինակը սկսում է մանկության մի դիպվածից, որն ամբողջ պատմվածքի հիմքն է: Փոքրիկ յոթնամյա թոռնիկը կոտրել էր չեխական սուրճի սպասքը, որը տատիկը սրբությամբ էր բերել Չեխոսլովակիայից: Տատիկը շատ ցավոտ էր տարել այդ փաստը: Անցել են տարիներ, և արդեն 40-ամյա հերոսը, տատիկի մահվան բոթը լսելով, վերադառնում է իր հայրենիք: Ամբողջ հետադարձի ճամփան ողողված են անցյալի հիշողություններով: Նրա հուշերում մնացել են տատիկի և պապիկի կերպարները, փոխհարաբերությունները և իր մանկությունը: Տատիկը և պապիկը ուժեղ կերպարներ էին, և հերոսը նույնպես պետք է ժառանգեր նրանց գենը՝ որպես սասունցու ճուտ:

  • Պատմվածքի բառապաշարային և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, որպես սոցիալ-հոգեբանական և ժամանակարգական վերլուծության

Պատմվածքի բառապաշարը բավականին պարզ է և հասկանալի, որը բնորոշ է առօրյա-խոսակցական ոճին: Բառերը և արտահայտությունները մանկության մեջ առավել հստակ և առարկայական են արտահայտում այդ ժամանակագրական տարբերությունը, իսկ հասուն տարիքում՝ առավել հուզական և զգայական: Համեմատական արտահայտությունները նույնպես լողում են անցյալի և ներկայի միջև: Առկա են արտահայտություններ, որոնք պատմվածքի տարբեր հատվածներում՝ ժամանակաշրջաններում, տարբեր կերպ են արտահայտվում, և լինելով տարբեր բովանդակությունների մեջ՝ կրում են նույն միտքը: Այս արտահայտությունները իրենց մեջ ներակայացնում են բավականին խորը սիմվոլային երևույթներ.

Համեմատական արտահայտությունները որպես սիմվոլային երևույթներ.

Չեխական սպասք-տատի սիրտը– Շատ նուրբ առարկա/երևույթ, որը ցանկացած անզգույշ քայլից կամ գործողությունից կարող է կոտրվել:

Մարութա սարի Սուրբ Աստվածածին- Սրբության, վեհության ու հեռու անցյալում մնացած կորսված հայրենիքի խորհրդանիշ:

Գլխիվայր, ինչպես ծնվել եմ-Յուրաքանչյուր միտք, գործողություն սխալ և հակառակ հասկանալու և կատարելու ցանկություն

Սասունցիների ընտանիքում լացն արգելված է-Արտահայտության մեջ առկա է պայքար, մի ողջ պատմություն և չկոտրվելու ուղերձ:

Ղեկը բռնել– Պատմվածքի մեջ արտահայտվում է երկու անգամ և բնորոշում է տատիկին, որպես ուժեղ կին, ով մի անգամ գնալու է դեպի իր նախնիների հայրենիքը, իսկ մյուս դեպքում՝ դեպի պապը:

Խոստումը պահել- Տատիկի խոստումը պահելը և իր խոստումը պահելը, որը արտահայտում է սերունդների շարունակականությունը և գաղափարախոսությունների փոխանցումը:

Պատմվածքի հիմնական կառուցվածքի պատճառահետևանքային կապը կարելի է ներկայացնել հետևյալ կերպ.

Մանկություն Անցյալ Հիմք՝ Ինքնավերլուծություն  
Հասուն Տարիք Ներկա Հիմք՝ Ինքնավերլուծություն
Հիշողություն Անցյալ Հիմք՝  Դեպք

                                                                                                            

Հասուն Տարիք Անցյալ Հիմք՝ Դեպք Դեպք
Մանկություն Անցյալ Հիմք՝ Դեպք
Հասուն Տարիք Ներկա Հիմք՝ գործողություն

Բաժանումը կատարվել է ըստ նկարագրվող ժամանակաշրջանի-իրավիճակի և հուզական փուլերի:

Կառուցվածքային տեսանկյունից հետաքրքիր տարբերակով է կատարվում պատմվածքի կառուցվածքային անցումները:

Յուրաքանչյուր նոր փուլ անցում կատարելիս հեղինակը ընտրել է որևէ արտահայտություն, որի միջոցով կատարել է հաջորդ անցումը, որը շատ հաճախ կրել է սիմվոլիկ նշանակություն.

Առաջին անցում՝ Մորուքի արծաթափայլ իմաստությունը, ու տատիկի հանդեպ զղջման խոսքը, որ ստիպում է գնալ անցյալ, ու ընթերցողը պատկերավոր կերպով տեսնում է այդ անցման գործընթացը.

Երկրորդ անցում՝ տատիկի հայտնվելը՝ որպես առավել ջերմ կերպար: Առաջ է գալիս այդ կերպարի կորստյան լուրի ազդեցությունը. «Սկզբում, ինչպես միշտ, կհայտնվի Աղավնի տատս«Որ մեռնեմ, լաց կլինե՞ս»,- երազում թե արթմնի կհարցնի նա»։

Երրորդ անցում՝ խորանում է մահվան գաղափարը, և ի հայտ է գալիս խոսք տալու գաղափարը: «Հինգ տարի համբերի՛, կգամ»

Չորորդ անցում՝ ուժեղացած զղջման զգացողության ֆոնի վրա օգնության է գալիս պապիկի կերպարը, որն առավել ուժեղ կերպար էր և չկոտրվող: «Մինչ տվայտանքների մեջ տապակվեմ օգնության կհասնի Սաղաթել պապս»

Հինգերորդ անցում՝ ի տարբերություն նախորդող անցումներին՝ հետևյալն առավել կտրուկ է տեղի ունենում, սակայն, իր հերթին, նախորդ բոլոր անցումները ներակայացնում է կիսաերազային իրավիճակում և խորացնում խոստման գաղափարը: Ի վերջո հենց այս անցման ժամանակ է հերոսը գնում դեպի ուղիղ գործողության: «Բացում եմ աչքերս, ինքնաթիռը դեռ թռնում է»։

Վերցերորդ անցում՝ խոստովանություն, տատիկի առջև կրկին փորձ է կատարվում ի հայտ բերելու հուզական հատվածը, սակայն հեղինակը առաջ է բերում պապիկի գոյությունը, որը դարձյալ չկոտրվելու գաղափարն է, և միևնույն ժամանակ նաև տատիկի ուժեղ լինելու գաղափարը: «Տա՛տ, խաբել էի քեզ, երբ ասացի՝ լաց չեմ լինի»,- իբր մտքում կշշնջամ ես, բայց ձայնս հախճապակու պես կզրնգա»։

Յոթերորդ և վերջին անցում և վերջաբանի փոխարեն՝ տատիկի հանդեպ ջերմ վերաբերմունքը փարատում է ներքին մեղքի զգացումը, պապիկի վերբերմունքը տատիկի հանդեպ և հասունության գաղափարը: «Խնդրում եմ՝ ճիշտ հասկանաք, տատիս դագաղը մենք չենք տանելու, ինքն է ղեկը բռնելու»։

Տեսարանները նկարագրված են նույն տրամաբանությամբ, և առավել հակիրճ միջոցներով տրվել է առավել խորը և հուզական տեղեկատվություն․ հերոսի սկզբնական մոտեցումը իր արմատներին, սակայն հետագայում առավել խորը ըմբռնումը և դրա կարիքի զգացողությունը:

Պատմվածքի սոցիալ-հոգեբանական վերլուծությունը՝ ըստ ժամանակաշրջանի

Առաջին արտահայտությունը, որ կատարում է հեղինակը, փորձում է ընթերցողին իր հետ տանել իր մանկության ժամանակաշրջանը, որը բնորոշվում է խորհրդային տարիների սոցիալ տնտեսական և հոգեբանական մոտեցումներով;

«Չեխական Սպասք» պատմվածքի ժամանակաշրջանը արտահայտում է Սովետական Միության տարիներին արդիական Չեխոսլովակիայից բերվող տարբեր ապրանքների հանդեպ վերաբերմունքը և միևնույն ժամանակ Արևմտյան Հայաստանից հիշողության սիմվոլներ ու արդեն մեր ժամանակաշրջանը՝ «Եվրոպաներում»: Հեղինակը համեմատական է տանում նյութականի և հոգևորի միջև՝ Ավետարանից մինչև չեխական սպասքի: Այստեղ թաքուն պայքար է ընթանում ընտանիքում առկա սոցիալ – հոգեբանական մոտեցումների միջև՝ Սովետական միության մարդիկ-Սասուցիներ-Եվրոպաներում ապրող հայ:

Սովետական ժամանակաշրջանին բնորոշ երկու հակադիր մոտեցում՝ Մարութա Սուրբ Աստվածածին և կորցրած հայրենիքի հանդեպ կարոտ, որ արտահայտվում է առանց ուղիղ ճակատային արտահայտությունների: Այս ամենին հակառակ՝ առկա է Սովետական միությանը բնորոշ նյութականի հանդեպ հատուկ վերաբերմունքը:

Հոգեբանական տեսանկյունից դիտարկելով՝ գերակշռող հուզահոգեբանական վիճակը նկարագրում է կարոտ, որը սիմվոլիկ՝ այլաբանական մոտեցմամբ հենց նույն խտացված իրն է՝ չեխական սպասքը: Չեխական սպասքը, որպես նյութ, որի մեջ առկա է և՛ բնավորություն, և՛ ժամանակաշրջանին բնորոշ մոտեցում:

Տարիքի գաղափարախոսությունը և մոտեցումը կյանքի հանդեպ տարբեր ժամանակաշրջաններում: Պատմվածքը ունի առավել ազգային մոտեցում և ի ցույց է դնում ազգային հոգեբանությունը: Ժամանակաշրջանների միջև շրջափուլային պտույտները ընթերցողին փորձում են համակողմանի ներկայացնել հարաբերությունները, հույզերը և վերաբերմունքը տարբեր երևույթների հանդեպ:

  • Ներքին կռիվը/կոնֆլիկտ/ և հոգեբանական ճգնաժամային տարիքները՝ յոթ և քառասուն տարեկան

Գլխավոր հերոսը՝ հեղինակն է: Պատմվածքի ողջ ընթացքում նկարագրվում է հոգեբանական ճգնաժամային տարիքները և տարիքային առանձնահատկությունները: Յոթ տարեկանում ներկայացնում է սեփական ես-ի սոցիալականացման և արտահայտման ճգնաժամը, որն արտահայտվում է հետաքրքիր վարքով: Ինչպես տատն է նշում նրա գլխիվայր ծնվելու փաստը, որը բնորոշ է այդ տարիքի երեխաներին, ամեն ինչ հակառակ անելու ձգտումը, որպես ես-ի արտահայտման յուրահատուկ ձև: Երեխայի հոգեբանական նկարագրի մեջ առանձնահատուկ տեղ է գրավում հայ ավանդական ընտանիքին բնորոշ լացի թեմայի հանդեպ վերաբերմունքը որպես արգելված երևույթ և Սասունցուն ոչ հարիր: Սակայն հեղինակը այս փաստը նույնպես յուրահատուկ կերպով վերափոխման է ենթարկում պապիկի մոր մահվան ժամանակ պապիկի լացի արտահայտմամբ: Հեղինակը նշում է, թե այդ տարիքում ինչ իմանար, որ լացը սիրո ցուցիչ է: Յոթնամյա տղան փորձում է ցույց տալ իր ուժեղ կողմերը և փորձում է նույնականանալ /նույնականացման պաշտպանական մեխանիզմ/ պապիկի հետ, ով հանդիսանում է իր հզորության չկոտրվող կերպարի օրինակ և միևնույն ժամանակ միջսերնդային հոգեբանական կապի երրորդ սերունդը: Առհասարակ հոգեբանության մեջ առկա է երրորդ սերնդի ազդեցության գաղափարախոսությունը որպես միջսերնդային տեղեկատվության փոխանցման ուղի:

Եթե պապիկը դժվար կյանք է ունեցել՝ իր կյանքում հանդիպելով տարբեր խոչընդոտների, ապա այդ նույն պայքարը իր ներսում թոռնիկն է ունենում պապիկի հետ շախմատ խաղալիս: Պատմվածքը նման է ինքնավերլուծության, հեղինակը վերապրում է և համեմատական տանում 40 տարեկանի և 7 տարեկանի հոգեբանական առանձնահատկությունների միջև, որոնք տեղի են ունեցել տարբեր ժամանակաշրջաններում, սակայն նույն սոցիալ հոգեբանական միջավայրում:

Ես /հերոս/ յոթամյա երեխա         Ես հերոս/ հասուն տղամարդ

Հերոսի մեջ հասունացել է ներքին պայքարը, որն ի հայտ է եկել մանկության հիշողությունների վերլուծություններից: Արդեն հասուն տարիքում նա յուրովի է մոտենում տատիկի և պապիկի կերպարներին և հասկանում է նրանց մեջ առկա սերն ու վախերը: Հերոսը, անցնելով հասունացման փուլերը, սկսել է վերաիմաստավորել իր կյանքը, մանկությունը և իր մանկության մեջ ապրող մարդկանց: Քառասուն տարեկանը համարվում է ճգնաժամային տարիք, քանի որ անձը սկսում է վերաիմաստավորել իր ապրած կյանքը, հարազատ մարդկանց, ում տարիքի հետ սկսում է կորցնել, և հաշտվում է մահվան գաղափարախոսության հետ: Հերոսն այս տարիքում հասկանում է տատիկի և պապիկի դերը իր մանկության մեջ ու իր մեջ խորանում է մեղքի զգացումը հատկապես տատիկի հանդեպ, ում փոքր հասակում նեղացրել է ու ինքը համարում է, որ կոտրել է նրա սիրտը, ինչպես չեխական սպասքը: Այս ցավոտ վերլուծությունների ժամանակ օգնության է հասնում պապիկի կերպարը, ով փորձում է ուժեղության օրինակ ծառայել:

Հիշողություն-Տատիկի հետ կապված հույզեր-պապիկի ուժեղության օրինակը-Հիշողություն….

Հերոսը պտտվում է այս շրջանով, մինչև չի գնում հստակ գործողության/ գնում է բաժակները/:

Գլխավոր հերոսի հասուն տարիքի ճգնաժամի մասին խոսելիս անհրաժեշտ է անդրադառնալ, այն փաստին, որ փորձում է հարազատ մնալ իր արմատներին, և նախնիների վերջին փշրանքների կորստից հետո առավել է ուժեղանում այդ ցանկությունը:

Մահացած մարդկանց հանդեպ պաշտամունքային վերաբերմունքը և մահվան փիլիսոփայությունը

Ստեղծագործության մեջ անգամ ամենատխուր և տրավմատիկ պահերըը ցողված են յուրահահատուկ հումորային բառապաշարով: Պատմվածքի մեջ ինքնատիպ ձևով անցնում է մահվան և կյանքի փիլիսոփայության թեման: Հերոսի անցյալն ու ներկան զուգահեռ անցում են կատարում դեպի հասունություն՝ երկու դեպքում էլ ընդունելով մահվան գաղափարախոսությունը։

Առաջին դեպքում- հասնում է մինչև հերոսի պապիկի մոր մահը։

Երկրորդ դեպքում- իր սեփական տատիկի մահով հասնում է սեփական հասունության։

Մանկության տարիներին հերոսը մահը ընկալում է իր տարիքին բնորոշ կատակով, մինչև այն պահը, որ պապիկը կորցնում է իր մորը: Հերոսի աչքերում պապիկը կարծես փոքրանում է: Այս հատվածը հեղինակը ներկայացրել է պապիկի հզոր կերպարից և իր պապիկի հետ ներքին պայքարից հետո:

Հետագայում արդեն հեղինակը պապիկի համար գնված օծանելիքով արտահայտում է մեր ազգին բնորոշ՝ մահացած մարդկանց հանդեպ պաշտամունքային վերաբերմունքը: Հեղինակը վստահ է, որ մյուս կյանքում տատն ու պապը կմիավորվեն: Ու հեղինակը հետևյալ արտահայտությունը՝ «Հիմա էլ կասկած չունեմ, բռնելու է դագաղի ղեկը ու մինչև սուրբ սարը հուպ է տալու։ Չէ՞ որ խոստացել է պապիս» իր մեջ արտացոլում է տատին պապիին տրված խոստումը, տատիի և պապիի միավորումը, և վերջապես նրանք իրենց հանգրվանը գտնելու են Մարութա Սուրբ Աստվածածին սարի վրա:

  • Տատիկի և պապիկի կերպարների վերլուծությունը, որպես ինքնատիպ սիմվոլներ և խտացված կերպարներ

Տատիկի կերպարը արտահայտում է մեծ մոր կերպարը: Նա արտացոլում է խստություն, որը միևնույն ժամանակ համեմված է ջերմությամբ: Նրա օրինակով հայ կինը՝ մեծ մայրը ուժեղ է, սակայն միևնույն ժամանակ թույլ է և իր առջևում ունի մեծ հոր՝ պապիկի կերպարը: «Տատս երևի կնեղանա, գուցե թաքուն լաց էլ կլինի, բայց ես արցունքը չեմ տեսնի, որովհետև երազն ընդհատված ու տատիս հետ հօդս ցնդած՝ ես արթնացած կլինեմ»։ Այս հատվածում նկարագրված է տատիկի ուժեղ տեսակը, որ արցունքները թուլության նշան են, ու ամեն կերպ փորձում է թաքցնել: Նման իրավիճակ է նաև «Երբ տատս պապիս հոգեհանգստյան մահիճը ցողեց մի քանի կաթիլ զուսպ արցունքով…» Տատիկի ուժեղությունը ի հայտ է գալիս հատկապես պապիկի մահվանից հետո՝ «Խնդրում եմ՝ ճիշտ հասկանաք, տատիս դագաղը մենք չենք տանելու, ինքն է ղեկը բռնելու»։  ընտանիքի ղեկը նա է բռնում: Տատիկի խտացված սիմվոլիկան ներառում է տան ներսի հենասյան ու օջախի ջերմության գաղափարը:

        Տատ և թոռ հարաբերությունները հետաքրքիր՝ են համեմված թոռան չարաճճի պահվածքով և տատիկի համբերատարությամբ: Տատ-թոռ հարաբերությններն առավել պարզ են և հիմնված ավելի թեթևության վրա, չնայած, որ թոռը կոտրել էր տատիկի սրբությամբ պահված սպասքը: Անդադար կատակներ, որտեղ առկա են խորը հարաբերություններ և կապվածություն: Տատիկի կերպարը թոռան համար ջերմության արտացոլման և հուզական կերպար է, չնայած որ միշտ  փորձում է թաքցնել սեփական արցունքները: Թոռան հոգում կա մեղքի զգացում տատիկի հանդեպ, որ գրեթե միշտ գլուխ է բարձրացնում՝ արդեն հասունության տարիքում՝ հասկանալով իր մանկության տարիքի խաղը, որ գուցե ցավոտ է եղել: Ու հեղինակը խնդրում է, որ հենց տատը արթնացնի «Եվրոպաներում բթացած հիշողությունը» և օգնի դուրս գալ այդ հուզական ճգնաժամային տարիքից: Փոքրիկ հերոսը փորձել է խաղալ տատիկի հետ՝ ասելով, որ չի սիրում, բայց իրականում, նա խաբել էր…

Պապիկի կերպարը ուժեղ կերպար է և ավելի ծանր ու  չկոտրվող: Նա էլ տատիկի նման փորձում է թաքցնել իր հույզերը, բայց և օրինակ հանդիսանալ թոռան և որդու համար:

Պապը թոռան համար հանդիսանում է ուժեղության  և արմատների օրինակ, քանի որ բավականին մանրամասն ներկայացնում է իր և պապիկի շախմատ խաղալը: Շախմատը՝ յուրօրինակ սիմվոլիկան՝ որպես պատկեր-ազդանշան:  Պապիկի մոր կորստով, պապիկի առավել հասունանալը:, որն իրեն տեղափոխում է մեկ այլ աշխարհ, որտեղ խաղից բացի կա նաև կորուստ: Պապիկի և թոռան հարաբերություններն այնքան մտերմիկ ու յուրահատուկ են, որ առկա են անգամ մահվանից հետո, երբ պապն արդեն չկա:  Պապը նաև թույլ չի տալիս, որ թոռը թուլանա և դառնա զգացմունքային․ նա յուրքանչյուր հուզական ու  թույլ պահերին  ի հայտ է գալիս և տվյալ իրավիճակում բերում է ամրություն: Պապիկի կերպարը, ի տարբերություն տատիկի կերպարի,  ավելի քիչ է հերոսի հետ մտնում ուղիղ երկխոսության մեջ, սակայն առավել ծանրակշիռ է՝ «Ի՞նչ էր ասում տատդ,- կհարցնի քմծիծաղով։ Մի քիչ էլ պահեիք, հազիվ շունչ էի քաշել,- ուրախությունը թաքցնելով՝ չի կոտրվի պապս։, Մայրը մնում է մայր, որ տարիքում էլ լինի։, Տատդ գլուխը պատին է տվել,- զայրանում է պապս,- դու էլ հետը»։ Եվ ավելի շատ է տեղեկությունը պապիկի անցյալի մասին՝ ի տարբերություն տատիկի: Պապիկի բոլոր ուղիղ արտահայտությունները, ինչ-որ չափով խոսում են իր համար կարևոր կանանց՝ իր մոր և կնոջ մասին։ Այդ փաստը գալիս է լրացնելու այն միտքը, որ ընտանիքի պատմությունը պետք է փոխանցել սերնդեսերունդ: Պապիկը հանդիսանում է ընտանիքի հիմքը և ուժեղության գաղափարախոսության փոխանցողը:

Տատիկի և պապիկի հարաբերություններն առաջին հայացքից թվում են մի փոքր կոնֆլիկտային, և առկա են որոշակի հակասություններ, որոնք բնորոշ են այդքան տարի միասին ապրած և առօրյա կիսած մարդկանց, սակայն նրանց հարաբերություններում կա հասունության գիծը և փոխկապվածության, սիրո յուրահատուկ դրսևորումները: Պապը չի ցանկանում դրսևորել իր զգացմունքերը, բայց նա անհամբեր սպասում էր տատին՝ անգամ մահվանից հետո: Հայ տղամարդուն բնորոշ արտաքին կոպտության տակ առկա է հոգատարությունը կնոջ հանդեպ: Պապիկի կոպտությունը ի հայտ է գալիս, երբ տատը փորձում է իր մոր հասցեին արտահայտվել որպես սառը կերպար:  Հեղինակը տատի և պապի հարաբերությունների մասին քիչ է բարձրաձայնում, սակայն միևնույն ժամանակ նրանց մեջ առկա է միմյանց հետ լինելու խոստումը, և տատը սրբորեն պահում է այդ խոստումը:

Եզրակացություն

             Այսպիսով, պատմվածքի մեջ առկա սոցիալ-հոգեբանական և ժամանակագրական վերլուծության փոխկապակցվածությունը՝ ըստ բառապաշարային և կառուցվածքային, անձնականի վերլուծության՝ ներքին կռիվը/կոնֆլիկտի/, հոգեբանական ճգնաժամային տարիքների, տատիկի և պապիկի կերպարների վերլուծության, թույլ է տալիս եզրակացնել, որ պատմվածքի մեջ յուրաքանչյուր վերը նշված խնդիր արտահայտում է հեղինակի մոտեցումը սեփական մանկությանը, ապրած ժամանակաշրջանների բախումներին ու արժեհամակարգային մտածողության ձևավորվմանը: Հետաքրքրական են հատկապես կերպարների բնութագրերը և  կառուցվածքային առանձնահատկությունները, որոնք նույնպես հանգեցնում են սոցիալ-հոգեբանական և ժամանակաշրջանի փոխկապակցվածության վերլուծությանը:


Թողնել պատասխան

Ձեր էլ-փոստի հասցեն չի հրապարակվելու։ Պարտադիր դաշտերը նշված են *-ով